Naar een vredesplan voor Oekraïne

Na vier jaar oorlog in Oekraïne: een deskundige oproep tot het sluiten van vrede door twee prominente Duitsers, EU-parlementariër Michael von der Schulenburg en generaal b.d. Harald Kujat.

Op 18 februari publiceerden Michael von der Schulenburg, die onder meer topmedewerker van de VN geweest is, en Harald Kujat, een gepensioneerde Duitse topmilitair die ook een NAVO-functie gehad heeft, een oproep tot vrede in Oekraïne.

Daar gingen studiewerk en eerdere publicaties aan vooraf: generaal b.d. Kujat en de academicus Prof. H. Funcke onderzochten samen de vredesonderhandelingen in Istanboel tussen Oekraïne en Rusland. Die hebben enkele maanden na het uitbreken van de oorlog bijna tot een akkoord geleid, maar dat werd gesaboteerd door het Westen: “Er bestaat nauwelijks nog twijfel over  dat deze vredesonderhandelingen mislukt zijn door het verzet van de NAVO en in het bijzonder van de VS en het VK. Een dergelijk vredesakkoord zou gelijk geweest zijn aan een nederlaag voor de NAVO, een einde van de expansie naar het Oosten van de NAVO en daarmee een einde voor de droom van een wereld die door de VS gedomineerd wordt.”

Er moet oorlog zijn en blijven om Rusland te verzwakken…

Het is heel zinvol het tegengewerkte akkoord en de onderhandelingen daarvoor opnieuw te bekijken, omdat er toen al heel veel bereikt was en er vandaag naar kan worden teruggegrepen. Enkele belangrijke gegevens:

  • Zelenski en zijn regering waren zeer geïnteresseerd in het snel beëindigen van de oorlog via onderhandelingen.
  • “In tegenstelling tot Westerse visies waren Rusland en Oekraïne het erover eens dat de geplande uitbreiding van de NAVO de oorzaak van de oorlog was. Daarom concentreerden ze de vredesonderhandelingen op de neutraliteit van Oekraïne en zijn afzien van een NAVO-lidmaatschap. Van de andere kant zou Oekraïne zijn territoriale integriteit behouden hebben, met uitzondering van de Krim.”
  • “De onderhandelingspositie van Oekraïne is vandaag veel slechter dan ze nog was in 2022. Vandaag zou Oekraïne grote delen van zijn territorium kunnen verliezen.”
  • De tegenwerking vanuit het Westen werd op 20 april 2022 door de Turkse minister van buitenlandse zaken Mevlüt Cavusoglu in een interview met CNN als volgt samengevat: “Enkele staten wilden dat de oorlog in Oekraïne voortduurt om Rusland te verzwakken.”

Het vredesplan van Istanboel (29 maart 2022)

De onderhandelingen leidden tot een gemeenschappelijke verklaring in tien punten, die ik hier vrij samenvat:

  1. Oekraïne zou een neutrale staat zijn en niet behoren tot een blok. Het zou afzien van de ontwikkeling van atoomwapens. Het zou internationale juridische garanties krijgen. Mogelijke garantiestaten hiervoor: Rusland, Groot-Brittannië, China, de VS, Frankrijk, Turkije, Duitsland, Canada, Italië, Polen en Israël en eventuele andere staten.
  2. Die internationale veiligheidsgaranties zouden niet van toepassing zijn op de Krim en op Sebastopol en op bepaalde gebieden in de Donbas.
  3. Oekraïne zegt toe niet toe te treden tot een militaire coalitie en geen buitenlandse militaire steunpunten of troepen op zijn gebied toe te laten. Internationale militaire oefeningen kunnen alleen met toestemming van de garantiestaten plaats vinden. De garantiestaten zullen de toetreding van Oekraïne tot de EU ondersteunen.
  4. Oekraïne en de garantiestaten komen overeen dat zij in geval van een aanval op Oekraïne binnen de drie dagen consultaties houden over de te verlenen hulp in het kader van artikel 51 van het VN-charter over het recht op zelfverdediging. Die hulp kan bestaan uit het afsluiten van het Oekraïense luchtruim, het leveren van wapens en het gebruik van geweld om de veiligheid van Oekraïne als permanent neutrale staat te herstellen en in stand te houden.
  5. Alle maatregelen tot verdediging van Oekraïne worden onmiddellijk aan de VN-veiligheidsraad gemeld. Ze worden stopgezet zodra de Raad de nodige maatregelen genomen heeft.
  6. Om provocaties te voorkomen wordt een mechanisme gecreëerd voor consultaties tussen Oekraïne en de garantiestaten.
  7. Het verdrag geldt voorlopig vanaf zijn ondertekening door Oekraïne en alle of de meeste garantiestaten. Het verdrag wordt van kracht nadat de neutrale status van Oekraïne in een landelijk referendum is goedgekeurd, de Oekraïense grondwet navenant aangepast is en de ratificatie door de parlementen van Oekraïne en van de garantiestaten gebeurd is.
  8. Over de Krim en Sebastopol zullen er bilaterale onderhandelingen komen voor een periode van 15 jaar. Zowel Oekraïne als Rusland zeggen toe de problemen niet met militaire middelen te zullen oplossen en de diplomatieke benadering voort te zetten.
  9. De beide partijen zullen hun consultaties voortzetten en daarbij andere garantiestaten betrekken om de veiligheidsgaranties voor Oekraïne, de modaliteiten voor een wapenstilstand, de terugtrekking van troepen en paramilitaire organisaties en de continue opening van veilige humanitaire doorgangen voor te bereiden en af te spreken, evenals de uitwisseling van lijken en de vrijlating van krijgsgevangenen en geïnterneerde burgers.
  10. De beide partijen achten het mogelijk een ontmoeting tussen de presidenten van Oekraïne en Rusland te organiseren om een verdrag te ondertekenen en/of politieke besluiten over andere onopgeloste vragen te nemen.

Maar dit alles werd tenietgedaan door de NAVO die op voortzetting van de oorlog aandrong. De doelstelling van het Westen was Rusland een militaire nederlaag toe te brengen.

Als je het vredesplan dat bereikt werd kort na het uitbreken van de oorlog tussen Oekraïne en Rusland – een interventie van Rusland in de al jaren aanslepende en escalerende oorlog tussen Kiev en de opstandige Donbasprovincies – vergelijkt met wat er de laatste tijd geopperd is door de infame “coalitie van de vrijwilligers”,  zie je hoezeer hun visie daarvan afwijkt en in feite de vredesonderhandelingen opnieuw saboteert. Troepen van NAVO-landen in Oekraïne? Dat is de totale miskenning van de veiligheidsbehoeften van Rusland, en dus alleen maar bedoeld om het conflict voort te zetten en te verergeren…

Het gaat er dus om opnieuw te bekijken wat er kort na het uitbreken van het conflict al bereikt was, en daarop voort te bouwen: o.a. de neutraliteit van Oekraïne en de veiligheidsgaranties voor dat land, maar ook voor Rusland.

Michael von der Schulenburg en Harald Kujat hebben samen met een aantal academici een concept voor een vredesplan voorgelegd, dat op 5 januari in de Berliner Zeitung gepubliceerd werd en dat zij nu aan het promoten zijn. Daarover meer in een volgende aflevering van deze blog.

Plaats een reactie