De oorlog tussen Rusland en Oekraïne is nu vier jaar bezig en als bijdrage daarover brengt De Morgen van dit weekeinde een lang artikel van Joanie De Rijke, die vier slachtoffers van de oorlog interviewt, mensen in Lviv en in Kiev. Goed gemaakte interviews die de ellende van de slachtoffers op pakkende wijze illustreren: blijvende verminkingen en letsels, omgekomen partner en kinderen, proberen voort te leven na al de meegemaakte verschrikkingen.
Je begrijpt de man die door een toeval een raketaanval overleefd heeft, maar vrouw en kinderen verloor, en die zegt: “Mijn leven is vastgelopen. Allemaal door dat stuk ongedierte in Moskou.”
Je moet het Russische leger en de Russische president inderdaad verwijten dat ze het niet nauw nemen met het respect voor de burgerpopulatie in vijandig gebied, en ook de behandeling van gevangenen (waarover in een van de interviews afschuwelijke details worden meegedeeld) is aan te klagen.
Alleen Rusland?
Toch is dit soort interviews slechte journalistiek. Ze suggereren dat Rusland en alleen Rusland de slechterik is en de oorzaak voor de oorlogsellende. Maar je kan ongetwijfeld gelijkaardige interviews maken met Russische slachtoffers van aanvallen door Oekraïne, en over de mishandeling van Russische gevangenen in Oekraïne.
Een journalist maakte bijvoorbeeld lang geleden al melding van een Oekraïens filmpje dat circuleerde waarin een Russische gevangene de ogen werden uitgestoken. En er is ongetwijfeld akeligs te vertellen over de manier waarop de fascistische troepen van Kiev met “collaborateurs” zijn omgegaan, waarbij dat begrip uiterst ruim geïnterpreteerd kon worden: het aannemen van brood van de Russen was al collaboratie.
Knoeien door weglaten
Je moet, denk ik, ook goed voor ogen houden dat – in tegenstelling tot het Westerse propagandaverhaal – de oorlog begonnen is door Kiev en tegen alle regels en alle moraal in: het is Kiev dat met militair geweld (en sluipschutters) de opstandige provincies in de Donbas aanviel, wat naar schatting zo’n 10.000 doden opleverde, voor een groot deel burgers. De Russische interventie betekende de redding van vele mensenlevens, want het geweld vanuit Kiev escaleerde en een bloedbad in de Donbas was nakend.
De Russische aberraties aan de kaak stellen is een goede zaak, maar niet als je de Oekraïense weglaat, en die van de NAVO. Poetin kopieerde zijn interventie op die van de NAVO in Joegoslavië, waar zogenaamd een bedreigde minderheid van de bevolking moest worden gered. Voor die redding beschoot de NAVO civiele gebouwen en bracht daarbij vele burgers om. Ook de in een interview van Joanie De Rijke vermelde afschuwelijke praktijk van de dubbele aanval werd door de NAVO al toegepast: bombarderen of beschieten, wachten tot de hulpverlening aan de slachtoffers op gang komt, en dan opnieuw beschieten of bombarderen, zodat ook de hulpverleners omkomen.
De op zich lezenswaardige interviews die De Morgen brengt dragen bij tot de ideologische verdwazing die Rusland de schuld van alles geeft en de context weglaat. Wie de NAVO en Kiev niet veroordeeld heeft, maar alleen Rusland oorlogsmisdaden verwijt, speelt vals. En daarbij wordt het probleem van de oorlog en het overschrijden van alle drempels van wet en humaniteit verdronken in selectief en partijdig medeleven met een bepaald niet onschuldig Oekraïne. Het eindresultaat is journalistiek geknoei.
Erics kijk 