De gazet De Morgen van 14 augustus verspilt weer ruim een halve pagina aan een artikel van de kleindochter van Nikita Chroesjtsjov, “hoogleraar internationale betrekkingen” in de VS. Die internationale betrekkingen zijn opvallend afwezig in haar tekst. In de plaats daarvan probeert zij president Poetin zwart te maken door hem te koppelen aan Stalin en heeft zij het over de repressie in Rusland. Zijzelf is, zo vernemen we, vermeld in een lijst van 1200 mensen die als “buitenlandse agent” bestempeld worden. Na het lezen van het artikel begreep ik waarom.
Ik vind het betoog van de professor nogal komisch: vanuit de gangsterstaat USA, waar wilde terreur heerst en de repressie alomtegenwoordig is, schrijft zij over de onderdrukking in Rusland. Over de terreur in de VS geen woord, en evenmin over de repressie in de EU, waar mensen die een andere visie hebben op de Oekraïense kwestie dan Ursula von der Lügen via sancties gebroodroofd en tegengewerkt worden en waar censuur alledaags is.
Ook niets over Oekraïne, terwijl alle slechts dat Rusland verweten wordt daar ook te vinden is: kneveling van de oppositie, muilkorving van de pers, een zwarte lijst van tegenstanders van het bewind, politieke moorden, misbruik van justitie om dissidenten uit te schakelen enz. De gore regimes van de VS en van Oekraïne werken overigens goed samen: de zwarte lijst van het Oekraïense terreurregime kwam online in de onmiddellijke nabijheid van de CIA-kantoren.
Alleen Rusland en met name Poetin is een probleem
De professor profileert zich met haar betoog dan ook als agent van de Westerse terreur: over het Westen en over Oekraïne is niets te zeggen, het probleem is Rusland en daarbinnen Poetin en zijn “poetinisme”. Daarmee wordt de problematiek van de internationale betrekkingen gereduceerd tot het probleem van één persoon, die niet deugt en alleen begaan is met zijn persoonlijke macht en de handhaving daarvan. (In de VS komt zoiets natuurlijk niet voor, nietwaar?)
Dat president Poetin een ervaren en schrander politicus is, met een duidelijke visie op de internationale betrekkingen en zeer bekommerd om het welzijn, de veiligheid en de toekomst van Rusland en zijn bevolking, kan je zelfs niet vermoeden bij het lezen van de beschouwingen van de professor. Dat hij de Russische economie er weer bovenop geholpen heeft, een interessant en uniek communicatiekanaal met de Russische bevolking ontwikkeld heeft, en geneigd is om vreedzame oplossingen of zelfs een gematigde aanpak van de militaire opties te prefereren, en dat hij samenwerking met Europa altijd voorgesteld en uitgewerkt heeft, speelt geen rol.
Antipoetinisme en de hang naar regime change
In de plaats van een analyse van de internationale betrekkingen en Poetins kijk daarop en beleid daarrond – die je zou verwachten van een professor internationale betrekkingen – houdt madam Chroesjtsjeva zich bezig met de vraag hoe Poetin kan verzwakt en uitgeschakeld worden, en lonkt zij naar elk teken in die richting: “Toch is het ook niet zo dat de hele Russische samenleving zich zomaar neerlegt bij het poetinisme. Ten eerste kalft Poetins populariteit af. (…) Zelfs het Levada Centrum meldt dat het aandeel Russen dat Poetins beleid goedkeurt dit jaar is gedaald van 84 naar 74 procent. Bovendien zijn er overal sporen te vinden van onderdrukt protest.” 74 procent lijkt me niet slecht, maar ik heb problemen met het totaliserende concept van “het beleid”. Gaat het om de economie, de vrijheid van meningsuiting, de oorlog? Dat hoort opgesplitst te zijn om echt informatief te zijn.
De professor denkt aan die twee laatste punten, en met name het laatste: “Toegegeven, van een massale mobilisatie tegen de oorlog in Oekraïne is geen sprake – laat staan tegen het regime van Poetin -, zelfs niet nu Oekraïense drones doelen diep op Russisch grondgebied treffen.” Hieraan had zij kunnen toevoegen dat er zelfs stemmen binnen Rusland zijn die pleiten voor een hardere, radicalere militaire aanpak van Oekraïne, met o.a. het uitschakelen van de bewindslieden.
Ondertussen heeft de professor niets te zeggen over de legitimiteit of de noodzaak van het Russische beleid inzake Oekraïne. Dat wordt stilzwijgend afgekeurd, wat helemaal niet vanzelfsprekend is.
De professor internationale betrekkingen besluit ook zonder die betrekkingen zelfs maar een woord te gunnen: “De enige uitweg uit het poetinisme is wellicht dezelfde als die uit het stalinisme: het overlijden van de leider.” Die obsessie met “regime change” die de Amerikaanse buitenlandse politiek domineert had een kritische doorlichting verdiend. Maar de professor is wat zij is: een geborneerde lakei van de Amerikaanse machtsdrang en arrogantie.
Nina L. Chroesjtsjeva, Rusland, in: De Morgen 14/8/2026
Minder weergeven
Erics kijk 